Συνέντευξη του ΥΠΕΞ Σ. Λαμπρινίδη στην εφημερίδα Rzeczpospolita (21/7/2011)

Η εφημερίδα Rzeczpospolita, με τίτλο «Κρίση. Δεν είναι ώρα να αναζητά κανείς αμαρτωλούς» και υπότιτλο «Σταύρος Λαμπρινίδης: Τέλος του ευρώ και επιστροφή στην δραχμή; Δεν υπάρχει τέτοια επιλογή. Και δεν υπήρχε ποτέ, δηλώνει ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας», δημοσίευσε συνέντευξη που παραχώρησε στον διευθυντή εξωτερικής ειδησεογραφίας της εφημερίδας, Jerzy Haszczyński, ο Υπουργός Εξωτερικών Σταύρος Λαμπρινίδης, με αφορμή την επίσκεψή του στη Βαρσοβία (19-20/7/2011).
Η συνέντευξη διευθετήθηκε από το Γραφείο Τύπου.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Όλοι σας ρωτούν για την κρίση;
Στ. ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ:  Με ρωτούν. Ξαφνικά έγινα οικονομολόγος, αν και έχω νομική μόρφωση. Αυτά τα ερωτήματα είναι προφανή. Όχι μόνο διότι η κρίση αγγίζει την Ελλάδα και από αυτή προέρχεται. Έχει εθνικές, ελληνικές ρίζες, αλλά, από ό,τι φαίνεται, ιδίως τους τελευταίους μήνες, και ευρωπαϊκές. Η Ελλάδα είναι μια πλούσια χώρα με δύναμη επιρροής και τα τελευταία χρόνια είχε κακή διαχείριση. Τα προβλήματα στην οικονομία και την ανάπτυξη είναι ζήτημα δεκαετιών και όχι ετών. Τώρα πρέπει να κατευθύνουμε την Ελλάδα σε πορεία υγιούς φορολογικού συστήματος, από την οποία εκτροχιαστήκαμε και ταυτόχρονα να πραγματοποιήσουμε διαρθρωτικές αλλαγές που αφορούν στη λειτουργία των νοσοκομείων, των σχολείων και του συνταξιοδοτικού συστήματος.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μπορεί να υποδείξει κανείς τον σημαντικότερο παράγοντα που είναι υπαίτιος για την κρίση, κάποιον πολιτικό ή κόμμα;
Στ. ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ:  Δεν υπήρχε βιώσιμη ανάπτυξη στην Ελλάδα. Τα χρήματα που δανείστηκε από το εξωτερικό δεν είχαν επενδυθεί με συνετό τρόπο, με στόχο να αποφέρουν κέρδος στο μέλλον. Όμως, δεν είναι αρμοδιότητά μου να κατηγορώ κάποιον, υποδεικνύοντας τους υπαιτίους. Σημαντικό στην κρίση είναι η εξασφάλιση της εθνικής ενότητας. Τώρα ήρθε η ώρα οι Έλληνες να δείξουν ο ένας στον άλλον αλληλεγγύη. Είναι, επίσης, καιρός να πεισθεί η Ευρώπη ότι είμαστε αποφασισμένοι να προβούμε σε μεταρρυθμίσεις στη χώρα μας.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Στις βόρειες χώρες της ζώνης του ευρώ διατυπώνονται απόψεις ότι οι Έλληνες δεν είναι έτοιμοι να εργαστούν σκληρά, δεν είναι πρόθυμοι να κάνουν θυσίες και εξοικονομήσεις.
Στ. ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ:  Γνωρίζω αυτές τις κατηγορίες. Είναι αναληθείς. Και πριν από την έλευση της κρίσης ήταν αναληθείς. Πολύ δε περισσότερο είναι τώρα, εφόσον κοιτάξει κανείς το μέγεθος των περικοπών, από τις οποίες οι Έλληνες δέχτηκαν να υποφέρουν. Αυτές οι κατηγορίες αναιρούνται επίσης από τα στατιστικά στοιχεία της Eurostat και του ΟΟΣΑ, που αφορούν στις εργατοώρες ανά εβδομάδα, οι οποίες είναι περισσότερες από τον μέσο όρο στην ΕΕ, ή στην ηλικία συνταξιοδότησης, η οποία δεν είναι σε εμάς πρόωρη. Μέρος του προβλήματος, το οποίο αντιμετωπίζουμε τώρα στην Ευρώπη είναι ότι στη μέση της κρίσης είμαστε πιο πρόθυμοι να εξαπολύουμε επίθεση, παρά να τείνουμε χείρα βοηθείας ο ένας στον άλλον.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ορισμένοι πιστεύουν ότι η κρίση συνδέεται με τον τρόπο ζωής των Ελλήνων, οι οποίοι προβάλλονται να συχνάζουν όλη μέρα στις καφετέριες.
Στ. ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ:  Το γνωρίζω και αυτό και θα επικαλεστώ τις στατιστικές, που αφορούν στον χρόνο εργασίας στην Ελλάδα σε σύγκριση με τις άλλες χώρες της ΕΕ. Πρέπει όμως να παραδεχτώ ότι δεν ήμασταν σε ικανοποιητικό βαθμό παραγωγικοί. Είναι αναληθές ότι δεν εργαζόμαστε σκληρά. Υπάρχουν προβλήματα με την ανταγωνιστικότητα. Αλλά αυτή συνδέεται με μια ισόρροπη ανάπτυξη. Όταν έρχεται η κρίση φαίνεται πόσο δυσμενές είναι το γεγονός ότι η οικονομία δεν εδράζεται σε ποικιλόμορφες παραγωγικές επενδύσεις. Όταν η αγελάδα είναι παχιά, όλοι είναι ευτυχισμένοι. Αυτό συνέβη στις αρχές αυτής της δεκαετίας. Όταν υιοθετήσαμε το κοινό νόμισμα, το ευρώ, όλοι είχαν την εντύπωση ότι η εναρμόνιση των οικονομιών είναι δυνατή χωρίς την πολιτική και δημοσιονομική εναρμόνιση της ΕΕ. Όμως, στη διάρκεια αυτών των έντεκα ετών, οι οικονομίες των χωρών της ευρωζώνης, αντί να συγκλίνουν, διαφοροποιούνταν μεταξύ τους ολοένα και περισσότερο. Η υιοθέτηση του ευρώ οδήγησε στο να γίνει πιο φθηνή η λήψη δανείων στις χώρες του Νότου. Ήταν πιο εύκολο να δανείζεσαι και να αναπτύσσεσαι καταναλώνοντας, αλλά αυτό βοήθησε επίσης τις εξαγωγικές χώρες με βαριά βιομηχανία να εξάγουν περισσότερο.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Αυτό που λέτε αφήνει να εννοηθεί ότι η Ελλάδα είναι απογοητευμένη με τον τρόπο, με τον οποίο αξιολογείται η κρίση και οι ελληνικές μεταρρυθμίσεις στο εξωτερικό ;
Στ. ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ:  Όχι. Είμαστε ευγνώμονες προς την Πολωνία, την Γερμανία και τις άλλες χώρες που σε μια δύσκολη κατάσταση έδειξαν αλληλεγγύη, κάτι που μπορεί να μην είναι αρεστό στην κοινή γνώμη των χωρών αυτών. Ταυτόχρονα, αντιτασσόμαστε στην ρητορική της επιβολής ποινών και της αναζήτησης υπαιτίων. Αυτό πρέπει να τερματιστεί. Οι Έλληνες έκαναν λάθη και πιο συγκεκριμένα οι κυβερνήσεις τους έκαναν λάθη. Τώρα οι Έλληνες δέχονται τις θυσίες και θα εξακολουθήσουν να υποφέρουν . Γι` αυτό είναι σημαντικό να σταματήσει η ρητορική της τιμωρίας. Το να δείχνει κανείς με το δάχτυλο, δεν βοηθάει.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Αφού δεν θα πρέπει να μιλάμε για τα αίτια της κρίσης, τότε ας συλλογιστούμε για το μέλλον, τι  μέλλει γενέσθαι με την Ελλάδα π.χ. σε τρία χρόνια.
Στ. ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ:  Όλα θα αλλάξουν. Προς το καλύτερο. Θα είναι τρία πολύ δύσκολα χρόνια, αλλά κανένας πλέον δεν αναμένει ότι θα είναι εύκολα στην Ελλάδα. Είμαστε αποφασισμένοι να πραγματοποιήσουμε όλες τις μεταρρυθμίσεις που υποσχεθήκαμε, διότι θέλουμε να αλλάξουμε την οικονομία. Όμως για να πετύχει αυτό, οι Έλληνες πρέπει να δουν το φως στην άκρη του τούνελ και πρέπει να πιστεύουν ότι υπάρχει έξοδος. Γι’ αυτό είναι τόσο σημαντικό να πάψει η συζήτηση περί υπευθύνων της κρίσης, αμαρτωλών και επιβολής ποινών.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ:Η Ελλάδα νοσταλγεί την δραχμή;
Στ. ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ:  Σχεδόν κάθε εβδομάδα διαβάζω κάπου για το τέλος του ευρώ και για την ανάγκη επιστροφής της Ελλάδας στη δραχμή. Δεν υπάρχει τέτοια επιλογή. Ούτε για την Ελλάδα, ούτε για την ΕΕ. Και δεν υπήρχε ποτέ.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πώς η κρίση επηρεάζει την εξωτερική πολιτική; Η Ελλάδα που αντιμετωπίζει προβλήματα είναι π.χ. αντίθετη στην περαιτέρω διεύρυνση της ΕΕ;
Στ. ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ:  Αντιθέτως. Επανέλαβα στη συνάντηση των κρατών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης ότι η Ελλάδα στηρίζει την περαιτέρω διεύρυνση της ΕΕ προς τις χώρες της Βαλκανικής. Όχι μόνο δεν αλλάξαμε την άποψη μας για το θέμα αυτό, αλλά αυξήθηκε η επιθυμία μας να είμαστε μαζί με τους βόρειους γείτονες μας στην ΕΕ.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ:Τί αναμένει η Ελλάδα από την Πολωνική Προεδρία στην ΕΕ;
Στ. ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ:  Από την ανάγνωση του προγράμματος αντιλαμβάνεται κανείς ότι προαναγγέλλεται μια εξαιρετική Προεδρία. Η Πολωνία υπογραμμίζει όλα όσα είναι τώρα απαραίτητα για την Ευρώπη. Έχει το όραμα της αυξανόμενης και ολοένα ισχυρότερης Ευρώπης, που είναι προσηλωμένη στην αρχή της αλληλεγγύης. Η Πολωνία έχει μια μεγάλη ευκαιρία να εμφυσήσει ένα νέο πνεύμα στην Ευρώπη τη στιγμή που αυτή επιχειρεί να εξέλθει της κρίσης.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πώς επηρέασε την ζωή σας η κρίση;
Στ. ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ:  Πριν από λίγες εβδομάδες ήμουν Αντιπρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου και επικεφαλής της Αντιπροσωπείας των Ελλήνων Σοσιαλιστών. Όταν δύο μέρες μετά τον διορισμό στη θέση του ΥΠΕΞ συναντήθηκα στο Λουξεμβούργο με τους επικεφαλής διπλωματίας των κρατών μελών της ΕΕ, κανένας δεν μου είπε συγχαρητήρια, αλλά όλοι μου εύχονταν καλή τύχη. Αυτό λέει πολλά.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τότε και εμένα μου μένει να πω: Καλή τύχη!