Διάλεξη της προϊσταμένης του Γραφείου Τύπου στο Πανεπιστήμιο του Πόζναν για την βενετοκρατούμενη Κρήτη (22/2/2013)

Διάλεξη με θέμα «Η περίοδος της βενετοκρατίας στην Κρήτη» έδωσε η προϊσταμένη του Γραφείου Τύπου Βαρσοβίας, Μαρία Μονδέλου, στο Πανεπιστήμιο του Πόζναν στις 22 Φεβρουαρίου.
Η διάλεξη πραγματοποιήθηκε ύστερα από πρόσκληση του Τμήματος Νεοελληνικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου του Poznan “Adam Mickiewicz”, με πρωτοβουλία τoυ λέκτορα Νεοελληνικής Φιλολογίας, Χρήστου Μπιντούδη.
Στο πλαίσιο διαλέξεων της Μ. Μονδέλου σε πολωνικά πανεπιστήμια στη διάρκεια του εκάστοτε ακαδημαϊκού έτους από το 2009 και εξής, η συγκεκριμένη ομιλία απευθυνόταν σε μέλη του διδακτικού και επιστημονικού προσωπικού, φοιτητές και μεταπτυχιακούς φοιτητές του Τμήματος Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας του Πανεπιστημίου του Πόζναν.
Poland 316 Ως προς το περιεχόμενο της διάλεξης, στο πρώτο μέρος παρουσιάστηκαν τα σημαντικότερα ορόσημα των μακραίωνων ελληνο-βενετικών σχέσεων, ποικίλες όψεις της ιστορίας της βενετοκρατίας στον ελληνικό χώρο, καθώς και τα χαρακτηριστικά της βενετικής κυριαρχίας, ενώ επισημάνθηκαν συμπεράσματα των σύγχρονων ερευνών, οι οποίες αποδεικνύουν την ύπαρξη ενός κοινού ελληνο-βενετικού πολιτισμού, καρπού της δυτικής και της βυζαντινής παράδοσης.
Αναλύθηκαν τα κύρια γνωρίσματα της ιστορίας μίας από τις σημαντικότερες βενετικές κτήσεις, της Κρήτης, καθώς και τα χαρακτηριστικά των τεσσάρων μεγαλύτερων πόλεων της εποχής (Χάνδακας, Χανιά, Ρέθυμνο, Σητεία). Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη λεγόμενη «Κρητική Αναγέννηση» και σε επιτεύγματα του βενετο-κρητικού πολιτισμού της ύστερης περιόδου (με ενδεικτικά παραδείγματα από την λογοτεχνία, την ποίηση, την ζωγραφική, το θέατρο, την αρχιτεκτονική κλπ.).
Poznan 9 Στη συνέχεια, παρουσιάστηκαν συνοπτικά τα κυριότερα χαρακτηριστικά της βενετικής κυριαρχίας στη Σητεία (πόλη και ύπαιθρος), κυρίως κατά την ύστερη περίοδο της βενετοκρατίας (16ος και 17ος αι.), οι θεσμοί που εισήγαγε η Βενετία στην πόλη, η κοινωνική διαστρωμάτωση της πόλης και της υπαίθρου, οι κοινωνικές σχέσεις, τα χαρακτηριστικά της οικονομίας, η μορφή της πόλης και ο τρόπος ζωής των κατοίκων. Ειδική μνεία έγινε σε ιστορικά στοιχεία για τον καταγόμενο από την Σητεία Βιτσέντζο Κορνάρο, τον πιθανολογούμενο ως ποιητή του Ερωτόκριτου, έργο το οποίο αποτελεί αντικείμενο σπουδών των φοιτητών του Τμήματος Νεοελληνικής Φιλολογίας.
Παρουσιάστηκαν, επίσης, στους φοιτητές αντίγραφα ανέκδοτων χειρογράφων της εποχής και αναγνώστηκε τμήμα του περιεχομένου τους, ενώ ενημερώθηκαν και για την δράση του μοναδικού ερευνητικού ιδρύματος της Ελλάδας στο εξωτερικό, του Ελληνικού Ινστιτούτου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας, όπου η Μ. Μονδέλου υπήρξε υπότροφος-ερευνήτρια.

Εκδηλώσεις για τον Παπαδιαμάντη – Ημερίδα Πανεπιστημίου Βαρσοβίας & Αφήγηση Παραμυθιών (Βαρσοβία, 28-29/9/2012)

Στις 28 και 29 Σεπτεμβρίου το Ινστιτούτο Διεπιστημονικών Ερευνών “Artes Liberales” (Τμήμα Ελληνικών Σπουδών) του Πανεπιστημίου Βαρσοβίας και ο Σύνδεσμος «Φίλων της Ελλάδας» διοργάνωσαν εκδηλώσεις με τίτλο «Ο Παπαδιαμάντης στην Βαρσοβία», οι οποίες περιελάμβαναν επιστημονική ημερίδα και αφήγηση παραμυθιών.
Την Παρασκευή, 28 Σεπτεμβρίου, πραγματοποιήθηκε ημερίδα με θέμα «Επιστημονικό απόγευμα με τον Παπαδιαμάντη», στην διάρκεια της οποίας αναλύθηκαν διάφορες πτυχές του έργου του Παπαδιαμάντη.
Η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Βαρσοβίας, Małgorzata Borowska, ανέπτυξε το θέμα “Συντηρητικός και καινοτόμος. Για το έργο του Παπαδιαμάντη», ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Wroclaw, Ηλίας Βράζας, μίλησε με θέμα «Ο Παπαδιαμάντης ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση» και ο Στέλιος Πελασγός παρουσίασε το θέμα «Πως γίνεται κανείς μύθος. Η ζωή και το έργο του Παπαδιαμάντη στην λαϊκή φαντασία των Ελλήνων».
Ο λέκτορας του Πανεπιστημίου Βαρσοβίας, Przemysław Kordos, παρουσίασε την εκδοτική σειρά «Αριστουργήματα της Νεοελληνικής λογοτεχνίας» του Τμήματος Ελληνικών Σπουδών και ανακοίνωσε την προσεχή έκδοση δίτομης μετάφρασης στην πολωνική γλώσσα επιλεγμένων διηγημάτων  του Παπαδιαμάντη. Τέλος, ο Michał Kononiuk έκανε προβολή φωτογραφιών με τίτλο «Η Σκιάθος με τα πόδια. Στα ίχνη του Παπαδιαμάντη».
Η ημερίδα συνοδεύτηκε από μικρή έκδοση με τίτλο «Η Σκιάθος του Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη», η οποία αποτελεί προδημοσίευση μεταφράσεων στην πολωνική γλώσσα αποσπασμάτων από διηγήματα του Παπαδιαμάντη και περιλαμβάνει φωτογραφίες της Σκιάθου.
Το Σάββατο, 29 Σεπτεμβρίου, πραγματοποιήθηκε «Βραδιά παραμυθιών με τον Παπαδιαμάντη», στην διάρκεια της οποίας ο Στέλιος Πελασγός αφηγήθηκε παραμύθια, με την συνοδεία παραδοσιακής και βυζαντινής μουσικής από την Δομινίκη Μαυρίδου.
Στην εκδήλωση παρουσιάστηκε έκθεση φωτογραφιών ελληνικών νησιών, την οποία επιμελήθηκε η φωτογράφος Ewa Ciżewicz, μέλος του Συνδέσμου «Φίλων της Ελλάδας». 
Την ημερίδα παρακολούθησε η προϊσταμένη του Γραφείου Τύπου Μαρία Μονδέλου, η οποία παρέστη και στην βραδιά αφήγησης παραμυθιών.

Διάλεξη για την βενετοκρατούμενη Κρήτη από την προϊσταμένη του Γραφείου Τύπου Μαρία Μονδέλου (Πανεπιστήμιο Βαρσοβίας, 8/5/2012)

Διάλεξη με θέμα «Η περίοδος της βενετοκρατίας στην Κρήτη – Η βενετοκρατούμενη Σητεία» έδωσε η προϊσταμένη του Γραφείου Τύπου, Μαρία Μονδέλου, στις 8 Μαίου στο Πανεπιστήμιο Βαρσοβίας.
Η διάλεξη πραγματοποιήθηκε ύστερα από πρόσκληση του Ινστιτούτου Διεπιστημονικών Σπουδών (Institute of Interdisciplinary Studies) “Artes Liberales” του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας, με πρωτοβουλία της καθηγήτριας Malgorzata Borowska, διευθύντριας του Τμήματος Νεοελληνικής Φιλολογίας, και αποτελεί συνέχεια διαλέξεων που δίνει η Μ. Μονδέλου στην διάρκεια του εκάστοτε ακαδημαϊκού έτους, από το 2009 και εξής.
Η διάλεξη απευθυνόταν στους φοιτητές του Β΄ έτους της Νεοελληνικής Φιλολογίας και εντάχθηκε στο πλαίσιο της διδασκαλίας γνωστικού αντικειμένου με θέμα «Κρητικά αριστουργήματα της περιόδου της Αναγέννησης».
Ως προς το περιεχόμενο της διάλεξης, στο πρώτο μέρος παρουσιάστηκαν τα σημαντικότερα ορόσημα των μακραίωνων ελληνο-βενετικών σχέσεων, ποικίλες όψεις της ιστορίας της βενετοκρατίας στον ελληνικό χώρο, καθώς και τα χαρακτηριστικά της βενετικής κυριαρχίας, ενώ επισημάνθηκαν συμπεράσματα των σύγχρονων ερευνών, οι οποίες αποδεικνύουν την ύπαρξη ενός κοινού ελληνο-βενετικού πολιτισμού, καρπού της δυτικής και της βυζαντινής παράδοσης.
Αναλύθηκαν τα κύρια γνωρίσματα της ιστορίας μίας από τις σημαντικότερες βενετικές κτήσεις, της Κρήτης, καθώς και τα χαρακτηριστικά των τεσσάρων μεγαλύτερων πόλεων  της εποχής (Χάνδακας, Χανιά, Ρέθυμνο, Σητεία). Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη λεγόμενη «Κρητική Αναγέννηση» και σε επιτεύγματα του βενετο-κρητικού πολιτισμού της ύστερης περιόδου (με ενδεικτικά παραδείγματα  από την λογοτεχνία, την ποίηση, την ζωγραφική, την αρχιτεκτονική κλπ.).
Στη συνέχεια, παρουσιάστηκαν συνοπτικά τα κυριότερα χαρακτηριστικά της βενετικής κυριαρχίας στη Σητεία (πόλη και ύπαιθρος), κυρίως κατά την ύστερη περίοδο της βενετοκρατίας (16ος και 17ος αι.), οι θεσμοί που εισήγαγε η Βενετία στην πόλη, η κοινωνική διαστρωμάτωση της πόλης και της υπαίθρου, οι κοινωνικές σχέσεις, τα χαρακτηριστικά της οικονομίας, η μορφή της πόλης και ο τρόπος ζωής των κατοίκων. Ειδική μνεία έγινε σε ιστορικά στοιχεία για τον καταγόμενο από την Σητεία Βιτσέντζο Κορνάρο, ποιητή του Ερωτόκριτου, έργο το οποίο αποτελεί αντικείμενο σπουδών των φοιτητών του Β΄ έτους.
Τέλος, παρουσιάστηκαν στους φοιτητές αντίγραφα ανέκδοτων χειρογράφων της εποχής και αναγνώστηκε τμήμα του περιεχομένου τους.

Διάλεξη “Βενετία και Κρήτη – Η πόλη της Σητείας στην περίοδο της βενετοκρατίας” στο Πανεπιστήμιο Βαρσοβίας και τον πολωνικό “Σύλλογο Φίλων της Ελλάδας” (28/5/2011)

Διάλεξη με θέμα «Βενετία και Κρήτη – Η πόλη της Σητείας στην περίοδο της βενετοκρατίας» έδωσε η προϊσταμένη του Γραφείου Τύπου, Μαρία Μονδέλου, στις 28 Μαίου στο Πανεπιστήμιο Βαρσοβίας.
Την διάλεξη διοργάνωσαν από κοινού το Ινστιτούτο Διεπιστημονικών Σπουδών (Institute of Interdisciplinary Studies) “Artes Liberales” του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας (όπου υπάγεται το τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας) και ο πολωνικός «Σύλλογος Φίλων της Ελλάδας».
Η διάλεξη απευθυνόταν στους φοιτητές Νεοελληνικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Βαρσοβίας, και κυρίως σε φιλέλληνες, μέλη του «Συλλόγου Φίλων της Ελλάδας». Παρευρέθησαν και λέκτορες ελληνικής γλώσσας και νεοελληνικής φιλολογίας του Κέντρου Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας, καθώς και του Πανεπιστημίου του Πόζναν, αλλά και καθηγητές άλλων Σχολών του Πανεπιστημίου Βαρσοβίας.
Ως προς το περιεχόμενο της διάλεξης, σημειώνουμε ότι παρουσιάστηκαν αρχικά τα σημαντικότερα ορόσημα των μακραίωνων ελληνο-βενετικών σχέσεων και έγινε αναφορά σε όψεις της ιστορίας της βενετοκρατίας στον ελληνικό χώρο και στα χαρακτηριστικά της βενετικής κυριαρχίας. Επισημάνθηκαν  συμπεράσματα των σύγχρονων ερευνών, οι οποίες αποδεικνύουν την ύπαρξη ενός κοινού ελληνο-βενετικού πολιτισμού, καρπού της δυτικής και της βυζαντινής παράδοσης.
Αναλύθηκαν τα κύρια γνωρίσματα της ιστορίας μίας από τις σημαντικότερες βενετικές κτήσεις, της Κρήτης, καθώς και τα χαρακτηριστικά των τεσσάρων μεγαλύτερων πόλεων  (Χάνδακας, Χανιά, Ρέθυμνο, Σητεία). Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη λεγόμενη «Κρητική Αναγέννηση» και σε επιτεύγματα του βενετο-κρητικού πολιτισμού της ύστερης περιόδου (με ενδεικτικά παραδείγματα  από την λογοτεχνία, την ποίηση, την ζωγραφική, την αρχιτεκτονική).
Στη συνέχεια, παρουσιάστηκαν συνοπτικά τα κυριότερα χαρακτηριστικά της βενετικής κυριαρχίας στη Σητεία (πόλη και ύπαιθρος), κυρίως κατά την ύστερη περίοδο της Βενετοκρατίας (16ος και 17ος αι.), οι θεσμοί που εισήγαγε η Βενετία στην πόλη, η κοινωνική διαστρωμάτωση της πόλης και της υπαίθρου, οι κοινωνικές σχέσεις, τα χαρακτηριστικά της οικονομίας, η μορφή της πόλης και ο τρόπος ζωής των κατοίκων.
Ακολούθησε συζήτηση με τους παριστάμενους και δόθηκαν απαντήσεις σε ερωτήσεις τους.

Διάλεξη προϊσταμένης Γραφείου Τύπου Μαρίας Μονδέλου για την βενετοκρατούμενη Κρήτη (Πανεπιστήμιο Βαρσοβίας, 29/3/2011)

Διάλεξη με θέμα «Η περίοδος της βενετοκρατίας στην Κρήτη» έδωσε η προϊσταμένη του Γραφείου Τύπου, Μαρία Μονδέλου, στις 29 Μαρτίου στο Πανεπιστήμιο Βαρσοβίας.
Πραγματοποιήθηκε ύστερα από πρόσκληση του Ινστιτούτου Διεπιστημονικών Σπουδών (Institute of Interdisciplinary Studies) “Artes Liberales” του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας, με πρωτοβουλία της καθηγήτριας Malgorzata Borowska, διευθύντριας του Τμήματος Νεοελληνικής Φιλολογίας, και αποτελεί συνέχεια διαλέξεων που δόθηκαν το 2009 και το 2010.
Η διάλεξη απευθυνόταν στους φοιτητές του Β΄ έτους της Νεοελληνικής Φιλολογίας, στο πλαίσιο του μαθήματος «Κρητικά αριστουργήματα της περιόδου της Αναγέννησης».
Στο πρώτο μέρος παρουσιάστηκαν τα σημαντικότερα ορόσημα της βενετικής ιστορίας και των μακραίωνων ελληνο-βενετικών σχέσεων, με έμφαση στις σχέσεις Βενετίας και Βυζαντίου. Έγινε αναφορά σε όψεις της ιστορίας της Βενετοκρατίας στον ελληνικό χώρο και στα χαρακτηριστικά της βενετικής κυριαρχίας και επισημάνθηκαν ορισμένα από τα συμπεράσματα των σύγχρονων ερευνών, οι οποίες αποδεικνύουν την ύπαρξη ενός κοινού ελληνο-βενετικού πολιτισμού, καρπού της δυτικής και της βυζαντινής παράδοσης.
Αναλύθηκαν τα κύρια γνωρίσματα της ιστορίας μίας από τις σημαντικότερες βενετικές κτήσεις, της Κρήτης, καθώς και τα χαρακτηριστικά των τεσσάρων μεγαλύτερων πόλεων  (Χάνδακας, Χανιά, Ρέθυμνο, Σητεία). Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη λεγόμενη «Κρητική Αναγέννηση» και σε επιτεύγματα του βενετο-κρητικού πολιτισμού της ύστερης περιόδου (με ενδεικτικά παραδείγματα  από την λογοτεχνία, την ποίηση, την ζωγραφική).
Στη συνέχεια, παρουσιάστηκαν συνοπτικά τα κυριότερα χαρακτηριστικά της βενετικής κυριαρχίας στη Σητεία (πόλη και ύπαιθρος), κυρίως κατά την ύστερη περίοδο της Βενετοκρατίας (16ος και 17ος αι.), οι θεσμοί που εισήγαγε η Βενετία στην πόλη, η κοινωνική διαστρωμάτωση της πόλης και της υπαίθρου, οι κοινωνικές σχέσεις, τα χαρακτηριστικά της οικονομίας, η μορφή της πόλης και ο τρόπος ζωής των κατοίκων. Ειδική μνεία έγινε σε ιστορικά στοιχεία για τον καταγόμενο από την Σητεία Βιτσέντζο Κορνάρο, ποιητή του Ερωτόκριτου, έργο το οποίο αποτελεί αντικείμενο σπουδών των φοιτητών του Β΄ έτους.
Τέλος, παρουσιάστηκαν στους φοιτητές αντίγραφα ανέκδοτων χειρογράφων της εποχής και αναγνώστηκε τμήμα του περιεχομένου τους.

Pieśni Wielkiego Tygodnia – Grecki Chór Prawosławny

11 marca 2010, godz. 19.30, koncert w Cerkwi św. Marii Magdaleny
al. Solidarności 52, wstęp wolny

Choir Lykourgos Angelopoulos

Honorowy patronat nad koncertem objęła Ambasada Grecji w Polsce.
Chór pod przewodnictwem Angelopoulosa prezentuje przede wszystkim tradycyjną muzykę bizantyjską dzięki zachowanej do dziś w tradycji ustnej bądź piśmienniczej. Jest to niezwykła okazja, aby zapoznać się z twórczością, którą artyści starają się zachować w niezmienionej formie i bez ulegania wpływom środkowo-europejskim.
Grecki Chór Bizantyjski powstał w 1977 roku. Zadaniem Chóru jest ochrona autentyczności bizantyjskiej tradycji przed obcymi jej wpływami środkowo-europejskimi. Jego powstanie stało się ważnym krokiem wśród wysiłków podejmowanych przez Lykourgosa Angelopoulosa dla zachowania muzycznego dziedzictwa. W ciągu 29-letniego istnienia Chór wziął udział w rozlicznych koncertach, liturgiach i innych manifestacjach artystycznych, wliczając także całonocne czuwania w monastyrach: na Górze Synaj, w Kolonii, w Mega Spilaion, Vastopedi na Górze Athos, w kościele św. Demetriosa w Salonikach, w niemal wszystkich krajach Europy, w Azji Mniejszej i USA. Uczestniczył w licznych międzynarodowych festiwalach, nagrał wiele płyt z muzyką bizantyjską. W swoim repertuarze posiada również zachowane fragmenty antycznej muzyki greckiej oraz chorału rzymskiego.
Lykourgos Angelopoulos, wielki kantor prawosławny, protopsaltis kościoła św. Ireny w Atenach, założył i prowadzi Grecki Chór Bizantyjski oraz wykłada muzykę bizantyjską w ateńskich konserwatoriach Nikosa Skalkotasa i Filipposa Nakasa. Współpracuje z ateńskim radiem, przygotowując audycje związane z muzyką bizantyjską. Wielokrotnie wykonywał muzykę kompozytorów współczesnych, m.in. Michaela Adamisa, Dimitrisa Terzakisa i Kyriakosa Sfetsasa. Jest członkiem francuskiego zespołu badawczego prowadzonego Marcela Péresa. Skupia się na studiach nad zachodnimi tradycjami chorałowymi i ich powiązaniem z muzyką bizantyjską. Dokonał licznych rejestracji chorału ambrozjańskiego, bizantyjskiego i rzymskiego. W 1994 roku Jego Świątobliwość Ekumeniczny Patriarcha Bartłomiej I powierzył mu funkcję Archon (głównego) Protopsaltisa Archidiecezji Konstantynopola. Został również obdarzony tytułami przez Diodorosa, Patriarchę Jerozolimy, Prawosławny Kościół Finlandii oraz grecką diecezję Patras.
Koncert organizowany jest w ramach Festiwalu “Gorzkie Żale 2010” przez Centrum Myśli Jana Pawła II w Warszawie. 
(Gorzkie Zale)

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ “Γιατί το Βυζάντιο”

Γιατί το Βυζάντιο

Το «Γιατί το Βυζάντιο», το καινούργιο βιβλίο της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, γραμμένο απευθείας στα ελληνικά, αποτελεί ένα απόσταγμα σχεδόν βιωματικό, από την πολύχρονη διδασκαλία της διαπρεπούς βυζαντινολόγου στη Σορβόννη. Απευθύνεται στο ευρύ κοινό και ειδικά σε εκείνους που τους απασχολεί το ζήτημα της ελληνικής ιστορικής συνέχειας.
«Το πόνημα αυτό», αναφέρει η ίδια, «απευθύνεται σε όσους από τους Νεοέλληνες ταλανίζονται με το πρόβλημα της ελληνικής ιστορικής συνέχειας και στους ξένους (κυρίως τους Δυτικοευρωπαίους και τους Αμερικανούς βλαστούς τους) που αρκούνται στην επιλεκτική γνώση του παρελθόντος τους, άσχετα από κάθε ιστορική πραγματικότητα και με μόνο μέλημα τη δικαίωση μιας σύγχρονης πολιτικής προσέγγισης, που υπαγορεύουν συμφέροντα και ενδιαφέροντα, ξένα συχνά από την ιστορία και το αντικείμενό της».
Η συγγραφέας επιχειρεί να αποσαφηνίσει το Βυζάντιο δια του Βυζαντίου, με πολλαπλές αναφορές σε κείμενα – κλειδιά (Τριακονταετηρικός του Ευσεβίου, Κοσμογραφία του Κοσμά Ινδικοπλεύστη, Τακτικά του Λέοντος ΣΤ’ τυο Σοφού, Βίος Ιακώβου του Νεοφωτίστου, Σχόλια του Τζέτζη, Επαναγωγή κ.ά.), τα οποία, κατά τη γνώμη της, εκφράζουν συνοπτικά τα χαρακτηριστικά της βυζαντινής ψυχοσύνθεσης ή σημαδεύουν παραστατικά τομές και στροφές της ιστορίας του Βυζαντίου.
Ο στόχος της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ είναι ο εξής, όπως τον διατυπώνει στον Πρόλογό της: «Να βάλω, κατά το δυνατόν, έστω εκ του πλαγίου και λάθρα σχεδόν, το Βυζάντιο στη θέση που τα επιτεύγματά του μας υπαγορεύουν: να πω συνοπτικά, εννοώ, αυτά που το αναδεικνύουν ως την πρώτη ευρωπαϊκή αυτοκρατορία και που εξηγούν, όχι μόνο το πολιτιστικό μεγαλείο του (και αυτό ανεπαρκώς ακόμη γνωστό), αλλά και την ασυνήθη για παγκόσμια δύναμη (όπως ήταν κάποτε το Βυζάντιο) μακροβιότητά του».
Η επιλογή των θεμάτων που αναπτύσσονται σχετίζεται κυρίως με φαινόμενα μακράς διαρκείας και μπορούν να ερμηνεύσουν το «Γιατί» της βυζαντινής πολιτικής εμβέλειας (εξ ου και ο τίτλος «Γιατί το Βυζάντιο»).
Αναλύονται οι σχέσεις της πολιτείας με την εκκλησία (αυτοκράτορα και πατριάρχη), του κέντρου με την περιφέρεια (Κωνσταντινούπολης και επαρχιών), του Βυζαντίου με τους πολυποίκιλους γείτονές του, φίλους, συμμάχους ή εχθρούς. Οι συνοριακές συρρικνώσεις, οι δογματικές διαμάχες, οι στρατιωτικοπολιτικές αντιπαλότητες και οι άνισες κοινωνικές διαβαθμίσεις που ρύθμιζαν την καθεστηκυία τάξη εξηγούν τη δυσκολία της βυζαντινής κοινωνίας αλλά και της πολιτικής να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των καιρών. Η πτώση της αυτοκρατορίας πρώτα στα χέρια των Σταυροφόρων (1204) και τελικά στους Οθωμανούς (1453) προλογίζουν την χαλεπότητα της μετέπειτα εποχής που θεμέλιό της ωστόσο μένει η πολύχρονη βυζαντινή εμπειρία: θρησκευτική, ιδεολογική και βιωματική. Απόηχός της ως τις μέρες μας μπορεί να θεωρηθεί η αμφίσημη σχέση των Νεοελλήνων με τη Δύση και με την Ανατολή, πρόβλημα της νεοελληνικής ταυτότητας.
Εκδόσεις: Ελληνικά Γράμματα